Zależność z wyboru czyli dlaczego Papuasi nie są samotni

Podróżuję po to, by doświadczać innej perspektywy: tego co jest z pozoru bardzo daleko, a dotyczy tego, co najbliżej nas. Najbardziej interesuje mnie właśnie to, co jest tak blisko, że aż trudno to zauważyć. Stąd jedno spostrzeżenie z Papui Zachodniej, o byciu niezależnym.

 

Pojechałam tam sama, bałam się, to jasne. Opowieści o ludożercach, o wojnie domowej, o braku szacunku względem kobiet nie pomagały. ,,Kobieta na Papui jest warta kilka świń”, słyszałam przed wyjazdem. I choć samotne podróżowanie sprawia mi już coraz mniej radości, to zrobiłam to po raz kolejny, pojechałam w miejsca bez nazw, których reprezentacji w postaci kropki albo choćby plamy nie można znaleźć w Internecie. Mój satelitarny lokalizator przestał działać, telefon poddał się w obliczu zbyt dużej wilgotności lasów deszczowych, a jedyną mapą było wyliczanie na palcach kolejnych szczytów pośród gęstej dżungli. Ważniejszą mapą i o wiele bardziej niezawodną byli dla mnie jak to zwykle w moich wędrówkach: ludzie. To oni kierowali mnie dalej i głębiej do serca swojej codzienności. To oni są dla mnie mapą, a ich historie, za którymi idę, są drogowskazami. Był ze mną też tłumacz, dzięki któremu mogłam tych historii słuchać i próbować je na swój, ograniczony sposób zrozumieć.

Kiedy podróżuje się samemu, a sprzęt fotograficzny i filmowy to 2/3 bagażu zawsze powstaje jeden podstawowy problem: gdzie zostawić plecak. Nie można przy nim cały czas być, trzeba coś z nim zrobić. Nie można zostawić go w hostelu, bo takowego nie ma. Nagle pojęcie ,,bazy”, chociażby tymczasowej kurczy się, aż przestaje istnieć. Co może w takim razie być bazą?

 

Dla mnie taka baza przestaje mieć walory fizycznej obecności. Bazą jest zaufanie. To ono jest moim jedynym gwarantem bezpieczeństwa. W mojej książce o dzisiejszych Majach nazwałam to: ,,zaufaniem na kredyt”, bardzo piękna i rzadka postawa w dużych miastach. Myślę jednak, że w jej obliczu odwagą wcale nie jest udać się na drugi koniec świata do miejsc odciętych od kontaktu z jakąkolwiek infrastrukturą, odwagą jest przełamać się, by takie ,,zaufanie na kredyt” wprowadzić w codzienność. Tak też robiłam w Papui, ale dzięki mojemu tłumaczowi odkryłam coś jeszcze.

Jechaliśmy autostopem, na pace pick-up track-a, którego udało się złapać, by wrócić z gór od plemienia Yali. Przed dotarciem do kolejnej rodziny musieliśmy zrobić zapasy żywności, by nie być dla nich ciężarem. Łączyło się to z całodniową wyprawą do miasta, a owa rodzina mieszkała po drodze. ,,Zostawimy u nich plecaki i potem wrócimy”, powiedział Rufus, mój tłumacz. ,,Tak nagle pojawimy się, zrzucimy plecaki i wyjdziemy?”. Rufus wzruszył ramionami jakby to było oczywiste. Tak też się stało i dla mnie było to surrealistyczne doświadczenie.

Samochód zatrzymał się i na nas uprzejmie czekał. Musieliśmy przejść przez płot i wejść do tradycyjnej chaty wodza. Wódz był przybranym synem przewodnika z Jawy, którego nigdy nie widziałam na oczy, ale to on mnie tutaj wysłał. Rufus też znał tego wodza i jedynie to tłumaczyło dla mnie nasze zachowanie.

Zrzuciliśmy plecaki w ich sieni. Jedna kobieta zdążyła wpaść zziajana z pracy w polu. Przywitałyśmy się, jej synek zaplątał się wokół moich nóg, ona miała na sobie sprany T-shirt w amerykańską flagę, w jednej ręce papierosa, w drugiej małe radyjko, na nogach kalosze, a na głowie dready. Kiedy wracaliśmy w stronę czekającego na nas samochodu, z pola zaczął nadbiegać sam wódz. W kontraście do kobiety był tradycyjnie ubrany, czyli… rozebrany. Miał na sobie tylko kothekę zasłaniającą jego intymne części. Oderwaliśmy go od pracy w polu. Biegł w naszą stronę i coś krzyczał, nie wiedziałam czy miłego, czy wręcz przeciwnie, ale pomachałam mu przyjaźnie. Chciałam się z nim przywitać, ale Rufus powiedział, że wrócimy tu później i musimy już iść. ,,Oni zrozumieją”. Pomachałam więc z daleka wodzowi, odczepiłam od swoich nóg synka charyzmatycznej kobiety za zasłoną dymu papierosowego i zniknęłam. Wszystko trwało może kilka minut. Nie mogłam zrozumieć, co tu się stało. ,,Jak to? Przecież to bardzo niegrzeczne tak się pojawić, zrzucić jakiś ciężar, obarczyć nim kogoś i zniknąć”, powiedziałam do Rufusa. On jednak nie mógł zrozumieć, dlaczego mam z tym problem.

Odwróciłam tę sytuację i wyobraziłam ją sobie w Warszawie. Nie widzę kogoś kilka lat i nagle ta osoba wchodzi bez pytania do mojego domu, by zostawić plecak, bo wróci po zmroku i zostanie u mnie na nie wiadomo ile. Żeby nie być ciężarem zrobi zakupy. Niezłe. Po krótkiej chwili stwierdziłam jednak, że w sumie nie miałabym z tym problemu gdyby to był ktoś, kto jest tak blisko jak rodzina. Co jednak decyduje o takim rodzaju bliskości?

Zostawienie plecaka było paradoksalnie zbudowaniem tej bliskości, narzuceniem jej od samego początku, komunikatem: ,,traktujcie mnie jak rodzinę, przychodzę od Waszej rodziny, jestem częścią Waszej rodziny. I choć jeszcze o tym nie wiecie, to dowiecie się wtedy, kiedy wrócę.” Dziwne to dla mnie, wręcz niepojęte. Nikt nie zadał pytania: ,,kiedy wrócicie?”, nikt nie zapytał dlaczego i po co. Domownicy przyjęli ten fakt jako coś zwykłego. Wyższy poziom ,,zaufania na kredyt”. Nikt nie pyta nawet, czy wódz sobie życzy wizyty gości, takie pytanie nie istnieje.

 

Zrozumiałam wtedy, że ową bliskość można zbudować dzięki zależności. Zostawienie plecaka było okazaniem: ,,jestem od Was w pełni zależna, ale ufam Wam”. I to wszystko z wyboru, jako decyzja, a nie przymus sytuacji. Jest to możliwość, ale nie potrzeba. Co ciekawsze ten rodzaj polegania na sobie, zrzucania na siebie swoich ciężarów wcale przez nich nie jest odbierane jako ciężar, tylko jako coś naturalnego, zwykłego. Oczywiście możliwe to było dzięki temu, że Rufus ich dobrze znał i dzięki temu, że przysłał nas ich przybrany syn. Mieliśmy wejście właśnie jak rodzina. Pomyślałam wtedy, ile można stracić przez bycie niezależnym.

Nasza kultura niezależność punktuje. Jest to coś dobrego. Osoba niezależna jest postrzegana jako zaradna, odnosi sukces. Kobieta niezależna jest kobietą silną, gdyż wcześniej w swoim uzależnieniu od mężczyzn była wykorzystywana i poniżana. Dlaczego bycie zależnym kojarzy nam się właśnie z tym? Z ograniczeniem wolności, z relacją sił i podległością. A co gdyby bycie zależnym dawało właśnie wolność i głębię doświadczania więzi, o wiele silniejszych jakościowo więzi – bez kalkulacji, bez mierzenia kto komu i na jakich warunkach, ale tak po prostu w zrozumieniu, szacunku i zaufaniu, bez zadawania pytań ,,dlaczego” czy ,,po co”. Czy chęć bycia niezależnym w naszej kulturze nie wynika właśnie z bólu, z tego, że ktoś kiedyś tę zależność zdefiniował jako słabość? A co gdyby zależność od siebie nawzajem była siłą, wyróżnieniem, zaszczytem?

 

Nazwałam to moje nowe odkrycie ,,zależnością z wyboru”. Rodzi się ona, kiedy mamy wybór. Kiedyś relacje budowane były na potrzebach. Małżeństwo potrzebowało siebie nawzajem, aby przetrwać. W tej potrzebie zarysowana była silna zależność, a poprawniej: współzależność. Dzisiaj, kiedy każdy może być niezależny nie jest to czynnikiem, który łączy z powodów pragmatycznych. Staje się więc wyborem. Możemy być silni, zaradni, niezależni i jednocześnie samotni w tym albo możemy wybrać zależność od kogoś, co w efekcie niesie dużo więcej komplikacji i pytań. Niesie też dużo więcej odpowiedzi o nas samych i o tym, co nas z tymi ludźmi tak naprawdę łączy. ,,Zależność z wyboru” to takie sprawdzam kultury nowoczesnej, na ile nasza relacja jest prawdziwa, czy tak naprawdę w ogóle istnieje.

 

Moje podróże do ludów rdzennych zawsze pokazywały mi, że pragmatyka życia jest wartością nadrzędną w budowaniu świata dookoła. Możemy to negować w naszej wygodnej, miejskiej dżungli, ale możemy też dopuścić się pewnej obserwacji. W tych społecznościach wartości zbudowane są na czynach, a nie słowach. Miłość czy przyjaźń nie istnieje jako abstrakcyjny koncept, ale objawia się w czynach. Po doświadczeniu z zostawieniem plecaków u wodza plemienia Dani nauczyłam się właśnie tego: że to jest wybór, w którą rolę się wchodzi. Że ten czyn może być, ale nie musi. I taka właśnie ,,zależność z wyboru” buduje te abstrakcyjne uczucia i więzi, których żaden filozof, poeta ani pisarz do końca nie opisze, ale każdy z nas cieszy się, że one są, kiedy są. Niech będą! Tego nam z całego serca życzę!

 

Zdjęcia: Weronika Mliczewska, Olympus OM-d E-m1 Mark 2, obiektyw: Olympus Zuiko 12-40mm f/2.8 pro

ZOBACZ FILM!

[PL] Spotkałam Anję w Ugandzie. Dla wielu osób samotnie podróżująca kobieta to szczyt odwagi, zwłaszcza w Afryce. A co jeżeli jesteś samotnie podróżującą kobietą i do tego nic nie widzisz? Anja burzy wszelkie streotypy i pokazuje, że można! Uczy mnie, jak inaczej odkrywać przestrzeń, jak inaczej można jej doświadczać. Zapraszam Was w tę podróż!

[ENG] I met Anja Pfaffenzeller in Uganda, she was there travelling and meeting other changemakers from all around the world. I was fascinated by her that she is a single woman traveling to Uganda, not only that, she can’t see anything around her. How does she get by? I wanted to discover space in a way that this inspiring woman does it. What can we learn from her? I certainly did, so come and join this journey!

Film by: Weronika Mliczewska
Featuring: Anja Pfaffenzeller
Camera: N Mars Raynard
Edit: Dorota Mazur
Music: Doux foyer sous – Les Blancs Nuages;
Art of Escapism – The sands of Windhoek
Logo & logo animation: Bogumiła Piotrowska
Sound of the logo: Taylor Beales

 

,,Long Way” w Pokaż nam Świat TVN24 BIS

Zapowiedź wywiadu:

"Pokaż nam świat", odc. 38

Wyjątkowa opowieść o drodze… drodze przez Indie, ale i drodze w głąb siebie… by odnaleźć Kobietę, która wybrała Ją z tłumu i ofiarowała część siebie… Niezwykła historia Weroniki Mliczewskiej – Weronika Mliczewska, Long Way, VEROetNIKA w wigilijny weekend w "Pokaż nam świat". TVN24 BIS, sobota 23 grudnia 9:30 i 16:30 oraz niedziela 24 grudnia (Wigilia) o 10:00 i 16:30. Zapraszamy Jakub Porada & Malgorzata GlowkaW miejscu: Kino Muranów. Dziękujemy :-).

Publié par Pokaż Nam Świat – Jakub Porada sur mardi 19 décembre 2017

!!!!!!! 🙂 !!!!!!!!!

ZOBACZ WYWIAD TUTAJ

Szczególne podziękowania dla prowadzącego Jakuba Porady oraz Małgorzaty Główki.

LONG WAY NA FESTIWALU PIĘĆ SMAKÓW, KINO MURANÓW

4 lata pracy, długa droga poprzez wątpienie oraz przekraczanie swoich granic. Film o tym, jak przekroczyć granice niemożliwego był dla mnie ścieżką przez niemożliwe. W takim momencie, kiedy kino Muranów pęka w szwach, kiedy zamiast 230. osób, trzeba donieść wszystkie dostępne krzesła, aby do kina zmieściło się 270 osób wszystkie wspomnienia o trudnościach mijają i na nowo nabieram sił i wiary, że warto to robić! To był jeden z piękniejszych momentów w moim życiu zobaczyć tyle znajomych mi twarzy, otrzymać tyle uśmiechów, uścisków i obserwować Wasze wzruszenia, śmiech i łzy. Dziękuję! Ten pokaz będę zawsze trzymać w serduchu jako wielki, pełen radości skarb.

weronika mliczewska, long way, kino muranów, festiwal pięć smaków, veroetnika

Read More…

SIŁA NIEPEWNOŚCI wśród dzisiejszych INKÓW

Mam taki magiczny przełącznik, kiedy ląduję w państwach w Afryce lub Ameryce Łacińskiej. Taki guzik gdzieś głęboko w trzewiach, który podpowiada mi, że nic nie jest na pewno.

Dodaje to lekkości, silnie osadzonej w uwadze. Nagle małe rzeczy są ciekawsze, barwy są bardziej jaskrawe, tłumy przechodniów mają oczy, rysy, emocje i pragnienia. Nie patrzę w telefon, jest głęboko schowany w plecaku. Wszystko jest ważniejsze, mocniejsze, a zwykłe chodzenie po ulicy o zmroku jest rodzajem perwersyjnego romansu z tym, co ludzie zwykli nazywać normą. Nagle przechodzą mi przez głowę myśli, że mogę zniknąć, że może mnie nie być. Patrzę na oblepiającą mnie biedę, ubóstwo pomieszane w kotle ze słodko-gorzkim dostatkiem, który spływa po szyjach bogaczy w postaci złotych łańcuchów. Wszystko wydaje się ulotne – jak wiatr, który jednak przeszywa swoim chłodem aż do kości. Tej ulotności nikt nie kwestionuje, nikt nie stara się udawać, że coś jest na zawsze albo na pewno. I choć te głęboko dojmujące obrazy sączących się emocji wylewają się po brzegi z każdej ze stron, to jest w tym coś tak rozpierająco wyzwalającego, że nazywam to siłą niepewności.

Read More…

KIM JEST MAJAŃSKI SZAMAN, CO MA WSPÓLNEGO Z KALENDARZEM TZOLKIN? O DUCHOWOŚCI BEZ ŚCIEMY

szaman majański, chaman w górach Trójkąta Ixil, Gwatemala, fotografie: Weronika Mliczewska

Współcześni Majowie podążają za dwoma kalendarzami: agrarnym Haab, który ma 360 dni i 5 dni ,,wrażliwych” oraz duchowym Tzolkin, który ma 260 dni, czyli dokładnie 9 miesięcy. Majowie wierzą, że od czasu poczęcia doświadczamy cyklów, kręgów czasu. To od nas zależy, czy z każdym następnym będziemy bardziej świadomi. Ale jest ktoś, kto może nam w tym pomóc. Kim jest majański szaman? Read More…

Podróż w ciszy

mnnich buddyjski, dharamsala, indie, polnocne indie, Dalaj lama, pustelnicy, cisza, podróże, backpacking

Czym jest cisza? Czego uczy cisza i jak można podróżować wewnątrz ciszy. Zapraszam w dźwiękową podróż:

***

Recording and Soundmix by Taylor Beales

Music by: Lee Rosevere // Timeless //Astral

Czego może nauczyć ogień?

Podczas podróży spotykałam współczesne westalki, czyli osoby, których zadaniem jest podtrzymywać rytualnie ogień. Byli to szamani wybierani do tego celu na cały rok w Gwatemali u Majów albo grabarze z kasty DOM w Varanasi palący tym świętym ogniem zwłoki. Ich poświęcenie i uwaga, jaką dają ogniowi zawsze mnie fascynowało, ale nie potrafiłam tego zrozumieć. Co jest w tym tak hipnotycznego? Dlaczego Majowie czerpią od ognia wiedzę? Dlaczego wierzą, że ogień mówi? I o czym może nam przypomnieć? Read More…

SUKCESY RAZEM CZY OSOBNO

Ich wysiłek jest ponadludzki, pocą się przez osiem godzin, ledwo stoją na nogach. Idą metr do przodu i dwa metry w tył. Jedyne co ich trzyma przy życiu, to świadomość, że nie są w tym sami. O to w tym rytuale chodzi, by przeżyć go razem i razem wejść w nowy etap życia już jako mężczyźni. Sukces u Majów istnieje tylko wtedy, kiedy można go dzielić. Read More…

Czym jest OFIARA?

Dla współczesnych Majów śmierć to etap przejścia – potrzebny moment, by mogły toczyć się naturalne cykle. By przyroda mogła budzić się do życia, by mogła odejść zima. Zatrzymanie tych etapów jest złe, nieprawdziwe, sztuczne. W tym rozumieniu umieranie jest zaszczytem, bo możemy w ułamku sekundy poczuć, że jesteśmy we właściwym miejscu i czasie, poczuć się potrzebni w wiecznym kręgu życia jak nigdy dotąd. Dlatego celebrowanie śmierci i celebrowanie życia w kulturach latynoskich to jedno i to samo – to jak najmocniejsze doświadczenie istnienia. W rozumieniu kultury Majow moment przyjścia życia lub odebrania życia to moment kiedy coś ,,dopełnia się”, kiedy wydarza się najwyższy z możliwych planów istnienia. Read More…

NOC Z TARANTULAMI I OSWAJANIE STRACHU

Był to jeden ze zwrotnych momentów w moim życiu. W trakcie tego bezsennego poranka nauczyłam się oswajać strach. Musiałam przejść przyspieszony kurs przyjaźni ze strachem, ale poszło nam nawet dobrze. Postanowiłam polubić te tarantule, gdyż w efekcie, to ja byłam ich gościem, a nie one moim. Drętwiałam ze strachu i nie mogłam się ruszyć ani o milimetr, ale przypomniałam sobie słowa szamana, który kilka tygodni wcześniej wprowadzał mnie w BHP dżungli.

Read More…

Jak odnaleźć poczucie bezpieczeństwa tam, gdzie go nie ma?

Takich nocy nie da się zapomnieć. Dryfować w środku Amazonii z nieznajomymi Indianami Ese Eja i patrzeć ze spokojem, jak przychodzi noc. Gwiazdy rozsypały się po niebie, jak świetlista wysypka, jakby niebo zachorowało na dwanaście godzin i jedyną pewną odtrutką dla niego był świt. Gdybym umiała nazwać wszystkie emocje, które wrzały we mnie, to z pewnością jak karabin maszynowy wystrzeliłabym je po przecinku, problem w tym, że są to emocje, których do tej pory nie znałam, uczucia, których nigdy nie doświadczyłam. I tak dziewicza amazońska dżungla, zrodziła i we mnie coś nowego, jakby na ten moment chciała pokazać mi, że nie ma nic, czego mogę się złapać jak poręczy, nawet cienia myśli, doświadczenia lub uczucia, wszystko wkoło było nowe i nieznane, a jedynym kluczem do próby zrozumienia tego, co od tej pory miało się dziać były szacunek i uważna obserwacja.  Read More…

Siła KOBIET!

Jechałam do Nigerii i się bałam, po raz pierwszy zaświtało mi w głowie, że miałam do tej pory tak dużo szczęścia, że tym razem musi wydarzyć się coś złego, byłam przekonana, że wykorzystałam już całą miarę szczęścia, która była mi przeznaczona. I wtedy spotkałam Tosin, kobietę, która zaprzyjaźniła się ze strachem i przemieniła go w SIŁĘ!

Read More…

Mapy osobowości i zagubienie

Indianie Huichole nauczyli mnie, dlaczego warto się gubić i czym są prawdziwe mapy. Takie mapy prowadzą nas tam, gdzie mamy dotrzeć.

Od tamtej pory nigdy już nie bałam się, że miejsca, w których jestem nie mają nazwy ani nie są kropką w google maps. Moją nową mapą i zarazem nawigacją stało się zaufanie do napotykanych ludzi.

Read More…

O braku pewności siebie po indiańsku

 

Indianie nie są pewni siebie. Dziwne? Nienaturalne? Tak. Ludy rdzenne, z którymi się spotkałam nie są pewne siebie, dlaczego? Gdyż nie wiedzą, co to znaczy być pewnym siebie! Nie mają takiego pojęcia, gdyż nie jest im to zwyczajnie do niczego potrzebne. Bo co to znaczy pewność siebie? Skąd się bierze pojęcie braku pewności siebie? I dlaczego ludzie żyjący blisko Natury nigdy o pewności siebie nie słyszeli?

Read More…

Spotkanie z Człowiekiem Światło

Nie lubię definicji, zamykania genialnych, bezgranicznych konceptów w słowa, nadawania ram temu, co nienazwane. W fotografii udaje mi się przed tym uciec, ale bardziej fascynującym niż sama ucieczka przed nazywaniem, w fotografii jest dla mnie światło. W przypadku robienia tego zdjęcia temat światła oznacza jednak coś zupełnie odmiennego niżbyś mógł się spodziewać.
Read More…

O byciu niewidzialnym

 

Przez wiele lat moją największą ambicją było zostać niewidzialną. Podczas podróży chciałam wnikać w życia ludzi tak jakbym była duchem. Chciałam dotykać ich prawdziwej natury, omijając maski, które zakładają lub muszą zakładać, chciałam być ich powiernikiem sekretów i najskrytszych marzeń. A jednak to za mało…
Read More…